SENT jako narzędzie kontroli obrotu towarowego
System monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (SENT) od kilku lat pełni istotną rolę w działaniach Krajowej Administracji Skarbowej zmierzających do ograniczenia nadużyć podatkowych oraz zwiększenia transparentności obrotu towarowego. Jego podstawowym założeniem jest bieżące monitorowanie fizycznego przepływu wybranych kategorii towarów, które ze względu na swoją specyfikę, są szczególnie podatne na nieprawidłowości w zakresie rozliczeń podatkowych, w tym przede wszystkim podatku VAT.
Do tej pory system SENT obejmował głównie towary uznawane za tzw. wrażliwe, takie jak paliwa, oleje, wyroby chemiczne czy określone produkty rolne. Praktyka stosowania tych przepisów pokazała, że monitoring przewozów towarów może stanowić skuteczne narzędzie prewencji i kontroli. W konsekwencji ustawodawca zdecydował się na objęcie systemem SENT kolejnego sektora gospodarki – branży odzieżowej i obuwniczej.
Rozszerzenie SENT na odzież i obuwie od 17 marca 2026 r.
Z dniem 17 marca 2026 r., po upływie sześciu miesięcy od ogłoszenia przepisów wykonawczych, zacznie obowiązywać istotne rozszerzenie zakresu przedmiotowego systemu SENT. Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki obowiązek monitorowania obejmie towary klasyfikowane w Nomenklaturze Scalonej w działach 61–64 CN, a więc artykuły odzieżowe, dodatki odzieżowe oraz obuwie.
Decyzja o objęciu branży odzieżowej i obuwniczej systemem SENT nie jest przypadkowa. Analizy ryzyka prowadzone przez administrację skarbową wskazują, że sektor ten charakteryzuje się dużą skalą obrotu, wysoką dynamiką transakcji oraz częstymi przemieszczeniami towarów pomiędzy magazynami, co sprzyja powstawaniu nieprawidłowości podatkowych. W szczególności identyfikowane są zjawiska takie jak zaniżanie wartości towarów, obrót bez pełnej dokumentacji księgowej, wykorzystywanie fikcyjnych łańcuchów dostaw czy udział tzw. znikających podatników. Rozszerzenie SENT ma zatem na celu zwiększenie przejrzystości obrotu i wzmocnienie mechanizmów kontroli w tym sektorze.
Zakres towarów i operacji objętych nowymi obowiązkami
Nowe regulacje obejmują szeroką kategorię towarów, przy czym obowiązek zgłoszenia przewozu do systemu SENT powiązany jest z określonymi progami wagowymi i ilościowymi. W przypadku artykułów odzieżowych z działów 61 i 62 CN oraz odzieży używanej z kodu CN 6309 00 00 decydujące znaczenie ma masa brutto przesyłki, która musi przekraczać 10 kg. W odniesieniu do obuwia z działu 64 CN obowiązek powstaje, jeżeli w przesyłce znajduje się więcej niż 20 sztuk obuwia, czyli co najmniej 10 par. Istotne znaczenie mają również przesyłki łączone, zawierające towary z różnych działów CN, gdzie brana jest pod uwagę łączna masa całej przesyłki.
Zakres obowiązków nie ogranicza się wyłącznie do klasycznych dostaw handlowych pomiędzy różnymi podmiotami gospodarczymi. System SENT obejmie także przewozy krajowe pomiędzy magazynami tego samego przedsiębiorcy, transporty realizowane w ramach zwrotów i reklamacji, a także przewozy wykonywane w ramach usług logistycznych lub serwisowych. W praktyce oznacza to objęcie monitoringiem niemal całego fizycznego przepływu odzieży i obuwia w łańcuchu dostaw.
Kto i kiedy musi dokonać zgłoszenia w SENT
Obowiązki zgłoszeniowe w systemie SENT są przypisane do uczestników przewozu w zależności od kierunku transportu. W przewozach krajowych odpowiedzialność co do zasady spoczywa na podmiocie wysyłającym, przy nabyciach wewnątrzwspólnotowych i imporcie na podmiocie odbierającym, natomiast w przypadku tranzytu przez terytorium Polski obowiązki przechodzą na przewoźnika.
Zgłoszenie przewozu odbywa się za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych (PUESC) i musi nastąpić przed rozpoczęciem transportu. Podmiot dokonujący zgłoszenia uzyskuje numer referencyjny SENT, który powinien zostać przekazany przewoźnikowi. Dane zawarte w zgłoszeniu muszą być aktualizowane w trakcie przewozu, a po jego zakończeniu odbiorca zobowiązany jest do potwierdzenia odbioru towaru w systemie.
Wyłączenia, zwolnienia i znaczenie faktury
Przepisy przewidują szereg wyłączeń z obowiązku zgłoszenia przewozu odzieży i obuwia do systemu SENT. W przypadku przewozów rozpoczynających się na terytorium Polski zgłoszenie nie jest wymagane, jeżeli towarom towarzyszy faktura w rozumieniu ustawy o VAT dokumentująca dostawę, wewnątrzwspólnotową dostawę towarów lub eksport. Wyjątek stanowią towary pochodzące z państw trzecich, które zostały dopuszczone do obrotu w procedurze 42 00 i są następnie przewożone do innego państwa członkowskiego.
Dodatkowe zwolnienia dotyczą podmiotów posiadających status upoważnionego przedsiębiorcy AEO lub przedsiębiorców, którzy zawarli z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej umowę o współdziałanie. W tych przypadkach obowiązek zgłoszeniowy nie powstaje ani przy przywozie, ani przy wywozie towarów objętych nowymi regulacjami.
Sankcje i przygotowanie przedsiębiorców na zmiany
Niedopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT, w tym brak zgłoszenia przewozu, podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym lub niepotwierdzenie odbioru towaru, może skutkować nałożeniem administracyjnych kar pieniężnych. Sankcje te mogą mieć istotny wpływ na sytuację finansową przedsiębiorcy, zwłaszcza w przypadku podmiotów realizujących dużą liczbę operacji logistycznych.
W związku z tym rozszerzenie systemu SENT na branżę odzieżową i obuwniczą powinno być traktowane jako istotne wyzwanie z perspektywy zarządzania zgodnością. Przedsiębiorcy powinni odpowiednio wcześnie zadbać o prawidłową klasyfikację towarów według kodów CN, dostosowanie systemów ERP i magazynowych, aktualizację procedur logistycznych oraz przeszkolenie pracowników odpowiedzialnych za dokumentację transportową i obsługę zgłoszeń SENT. Kluczowe znaczenie ma również zapewnienie spójności danych pomiędzy dokumentami handlowymi, ewidencją magazynową i informacjami przekazywanymi do systemu.
Najczęściej zadawane pytania
1. Czy każda przesyłka odzieży lub obuwia będzie podlegała zgłoszeniu do systemu SENT?
Nie. Obowiązek zgłoszenia powstaje tylko wtedy, gdy spełnione są określone progi wagowe lub ilościowe oraz nie mają zastosowania ustawowe wyłączenia. W wielu przypadkach przewozy rozpoczynające się w Polsce nie będą wymagały zgłoszenia, o ile towarom towarzyszy faktura w rozumieniu ustawy o VAT.
2. Czy przewóz odzieży lub obuwia w procedurze tranzytu celnego (T1) przez Polskę podlega zgłoszeniu do systemu SENT?
Tak. Przewóz odzieży i obuwia pochodzących z państwa trzeciego, przemieszczanych przez terytorium Polski w procedurze tranzytu celnego (T1), podlega obowiązkowi zgłoszenia do systemu SENT. Obowiązek ten dotyczy sytuacji, w których przewóz rozpoczyna się poza terytorium kraju i kończy się na terytorium Polski lub gdy Polska stanowi kraj tranzytu, a towar pozostaje pod procedurą celną do momentu objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu lub inną procedurą celną.
3. Czy przemieszczanie towarów pomiędzy własnymi magazynami zawsze podlega SENT?
Nie. Jeżeli przewozowi towarzyszy dokument potwierdzający przesunięcie międzymagazynowe (MM) zawierający dane wymagane ustawą SENT, taki przewóz nie podlega obowiązkowi zgłoszenia do systemu.
